Modeller
Aracınızın vites geçişlerinin düzgün ve şanzıman sisteminin verimli çalışmasında kullanılan yağın önemli bir rolü vardır. Şanzıman içerisindeki hareketli parçaların sürtünmesini azaltan bu yağ, aynı zamanda sistemin aşırı ısınmasının ve parçaların erken aşınmasının önüne geçilmesine yardımcı olur. Lakin, motor yağında olduğu gibi şanzıman yağının da zaman içerisinde özellikleri değişebilir.
Şanzıman yağı, aracın şanzıman sisteminde bulunan dişliler, rulmanlar ve diğer hareketli parçaların uygun koşullarda çalışmasına yardımcı olan özel bir yağdır. Şanzıman tipine bağlı olarak kullanılan yağın özellikleri ve sistem içerisindeki işlevleri farklılaşabilir.
Şanzımanın çalışması sırasında parçalar sürekli olarak birbirleriyle temas eder. Bu temas sürtünme ve ısı oluşmasına neden olur. Uygun özelliklere sahip şanzıman yağı, parçaların arasında koruyucu bir tabaka oluşturarak sürtünmenin ve aşınmanın azaltılmasına yardımcı olur.
Otomatik şanzımanlarda yağ yalnızca yağlama amacıyla kullanılmaz. Hidrolik sistemin çalışması ve güç aktarımı gibi süreçlerde de görev üstlenebilir. Her zaman aracın üreticisi tarafından belirtilen özelliklere uygun yağ kullanılması gerekir.
Şanzıman yağının temel görevi sistem içerisindeki hareketli parçaların yağlanmasını sağlamaktır. Bunun yanında kullanılan şanzıman türüne bağlı olarak farklı görevleri de bulunabilir. Şanzıman yağı aşağıdakilere yardımcı olabilir:
Yağın özelliklerini kaybetmesi veya seviyesinin gerekenden düşük olması durumunda bu işlevler yeterince yerine getirilemeyebilir. Bu da zaman içerisinde şanzıman performansını ve parçaların kullanım ömrünü etkileyebilir.
Şanzıman yağları aracın kullandığı aktarım sistemine göre farklı özelliklerde üretilir. Manuel ve otomatik şanzımanlar için kullanılan yağların yanı sıra CVT ve çift kavramalı şanzımanlar için de üreticinin belirlediği özel yağlar bulunabilir. Yalnızca yağın viskozitesine bakarak seçim yapılmamalıdır. Aracınızın kullanım kılavuzunda belirtilen standartları ve üretici onaylarını karşılayan ürünü tercih etmeniz gerekir.
Manuel Transmission Fluid (MTF), manuel şanzımanlarda kullanılan yağ türlerini ifade eder. Manuel şanzımanlarda bulunan dişli ve rulmanların yağlanmasına yardımcı olurken vites geçişlerinin uygun şekilde gerçekleşmesine de katkı sağlar.
Manuel şanzımanlarda kullanılabilecek yağ özellikleri araçtan araca değişebilir. Benzer şekilde motosiklet ve scooter’larda kullanılan aktarma sistemlerinin ihtiyaçları da otomobillerden farklı olabilir. Scooter şanzıman yağı seçerken scooterın marka ve modeline uygun viskozite ile üretici tarafından belirtilen teknik özellikler dikkate alınmalıdır.
Automatic Transmission Fluid (ATF), geleneksel otomatik şanzımanlarda kullanılan özel bir şanzıman sıvısıdır. Yağlama ve soğutmanın yanı sıra şanzımanın hidrolik sisteminin çalışmasında da görev alabilir. Ancak tüm otomatik şanzımanlarda aynı ATF kullanılmaz. Özellikle CVT ve çift kavramalı şanzımanlarda farklı özelliklere sahip sıvılara ihtiyaç duyulabilir.
CVT şanzıman yağı, sürekli değişken oranlı şanzımanların çalışma prensibine uygun olarak geliştirilir. Benzer şekilde DSG şanzıman yağı seçilirken de aracın DSG versiyonu ve üretici spesifikasyonları dikkate alınmalıdır. Örneğin ıslak ve kuru kavramalı çift kavramalı şanzımanların yağlama ve bakım gereksinimleri aynı olmayabilir.
“Şanzıman yağı değişir mi?” sorusunun yanıtı aracın şanzıman tipine ve üreticinin belirlediği bakım programına bağlıdır. Bazı üreticiler belirli kilometre veya süre aralıklarında değişim önerirken bazı şanzımanlarda farklı bakım prosedürleri uygulanabilir. Dolayısıyla tüm otomobiller için geçerli tek bir şanzıman yağı değişim kilometresi vermek doğru değildir.
Aracınızın kullanım ve bakım kılavuzunda belirtilen değişim aralığını esas almalısınız. Yağ değişimi düşünürken, yoğun şehir içi kullanım, sık dur-kalk, yüksek sıcaklıklar, ağır yük taşıma veya zorlu sürüş koşulları gibi yağın çalışma şartlarını etkileyen durumları da değerlendirmelisiniz. Aracınızın kullanım koşulları, bakım gereksinimlerini farklı olabilir..
Manuel şanzımanlarda yağ değişim aralığı aracın marka, model ve şanzıman yapısına göre değişir. Bazı araçlarda üretici belirli bir kilometre veya zaman aralığı belirlerken bazı modellerde düzenli kontrol esas alınabilir.
“Şanzıman yağı ne zaman değişir?” sorusuna, aracınızın üretici bakım programını takip etmeniz daha doğru olur şeklinde yanıt verilebilir. Viteslerin normalden zor geçmesi, şanzımandan alışılmadık sesler gelmesi veya yağ kaçağı görülmesi gibi durumlarda ise periyodik bakım zamanını beklemeden sistemin kontrol edilmesi gerekir.
“Otomatik şanzıman yağı ne zaman değişir?” sorusunda da tek bir kilometre değeri bulunmaz. Tork konvertörlü otomatik, CVT ve çift kavramalı şanzımanların çalışma prensipleri ve bakım ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bazı otomatik şanzımanlarda belirli periyotlarda yağ ve filtre değişimi öngörülebilir. Bazılarında ise üreticinin bakım programı farklı olabilir.
Her zaman aracınız için doğru değişim zamanını kullanım kılavuzundan veya üreticinin bakım planından öğrenmelisiniz. Bilhassa DSG ve CVT gibi sistemlerde doğru yağın kullanılması kadar doğru bakım prosedürünün uygulanması da önemlidir. Şanzıman tipine uygun olmayan yağ kullanılması sistemin çalışma karakteristiğini etkileyebilir ve arızalara yol açabilir.
Şanzıman yağının normal seviyenin altına düşmesi genellikle sistemdeki bir sızıntı veya başka bir teknik sorunla ilişkili olabilir. Yağ seviyesinin azalması şanzımanın yeterli şekilde yağlanmasını engelleyebileceği için belirtileri göz ardı etmemelisiniz. Şanzıman yağı eksikliğinde karşılaşılabilecek belirtilerden bazıları şöyledir:
Bu belirtilerin her biri doğrudan yağ eksikliği anlamına gelmez. Şanzıman içerisindeki mekanik veya elektronik arızalar da benzer belirtiler oluşturabilir. Böyle bir durum fark ettiğinizde aracınızı uygun ekipmana sahip bir serviste kontrol ettirmeniz gerekir.
Şanzıman yağının kontrol yöntemi aracın şanzıman yapısına göre değişir. Örneğin, bazı araçlarda yağ seviyesi bir seviye çubuğu üzerinden kontrol edilirken günümüzde birçok şanzıman kapalı sistem olarak tasarlanır. Bu araçlarda seviye ve yağ durumu belirli sıcaklık koşullarında ve özel prosedürlerle kontrol edilebilir.
Şanzıman yağının rengi ve kalitesi kontrolünde dikkat edilmesi gereken temel noktalar şu şekilde özetlenebilir:
Tüm şanzıman yağlarının başlangıç renginin aynı olmadığı unutulmamalıdır. Yalnızca renge bakarak yağın kullanım ömrünü doldurduğuna karar vermekten kaçınmalısınız.
Şanzıman yağı değişimi sırasında en önemli noktalardan biri doğru spesifikasyona sahip yağın kullanılmasıdır. Aynı araç modelinin farklı motor veya şanzıman seçeneklerinde dahi farklı ürünler gerekebilir.
Değişim öncesinde aracınızın kullanım kılavuzundaki yağ standardını ve bakım periyodunu kontrol etmelisiniz. Gerekli durumlarda yağ filtresi, conta ve ilgili diğer parçaların da bakım kapsamında değiştirilmesi gerekebilir.
Yağın boşaltılması ve sisteme yeniden doldurulması için uygulanacak yöntem de şanzıman tipine göre değişebilir. Bilhassa otomatik, DSG ve CVT şanzımanlarda yağ seviyesinin belirli bir sıcaklıkta ayarlanması veya üretici tarafından belirlenen özel servis prosedürlerinin uygulanması gerekebilir.
Şanzıman yağı fiyatı ise tercih edilen yağın markası, teknik özellikleri, gerekli yağ miktarı ve şanzıman tipine göre değişiklik gösterebilir. Aracınıza uygun şanzıman yağı ve değişim süreciyle ilgili detaylı bilgi almak için Volkswagen Ticari Araç yetkili servislerini ziyaret edebilirsiniz.